Blog

Hoe Frans de Waal ons een spiegel voorhield #

De wereldberoemde gedragsbioloog, primatoloog en hoogleraar psychologie Frans de Waal (1948-2024) heeft met zijn onderzoek veel betekend voor zowel de biologie als ons mensbeeld. Door het gedrag van dieren te onderzoeken gaf de Waal een biologische kijk op sociale fenomenen.

Het werk van de Waal heeft de wereld keer op keer doen heroverwegen of onze aannames over mens en dier wel juist waren. Door de verbanden te zien tussen gedragingen van mensen en onze familieleden legde zijn onderzoek bloot wat mensen niet lijken te willen horen: mensen en dieren verschillen niet fundamenteel. Hierdoor worden ook de aannames waarop onze maatschappij gestoeld is moeilijk vol te houden. Frans de Waal houdt ons een spiegel voor: laten we daar maar eens in kijken.

De zaal is open en koffie en thee staat klaar vanaf 19.30 uur.

“Heiligen hebben zondaars nodig.”
Alan Watts, Engels filosoof, priester en schrijver (1915 – 1973)

Sinterklaas en de Kerstman zijn weer vertrokken. Deze heiligen zijn weer opgeborgen tot volgend jaar. Wel handig dat je heiligen weer even in de kast kunt leggen of op zolder kunt stallen.

Maar hoe zit dat met de helden en heiligen die we niet in een opbergbox kunnen schuiven? De standbeelden op pleinen, de bronzen borstbeelden in parken, de heiligenverklaringen die in marmer gebeiteld lijken? Waarom willen we onze vermeende helden zo graag vereeuwigen? Wat drijft ons om iemand op een sokkel te zetten—letterlijk of figuurlijk?

En dan… wat als onze held achteraf toch minder heldhaftig blijkt? Dan duwen we het standbeeld om, draaien we hem van zijn sokkel, of sturen we hem met pensioen naar het magazijn van de gemeentewerf. Blijkbaar vinden we het lastig om heldendom te laten verstoffen, maar nog lastiger om het consistent te houden.

Dus waarom beginnen we eigenlijk aan beelden? Wat zijn helden en heiligen voor ons? Waarom hebben we ze nodig, en voor welk groter verhaal dienen ze? Wat denk jij?

Dit filosofiecafé wordt geleid door Trees Schopman. Doe je mee?

Filosofiecafé is voor iedereen die wil filosoferen en durft te denken, ongeacht leeftijd, sociale achtergrond of opleiding. De ware kunst van filosoferen is niet zozeer het geven van je mening, maar eerder het stellen van de juiste vraag en onderzoeken van je eigen aannames.Heb jij dat vermogen of wil je dit (beter) leren? Kom dan naar het filosofiecafé. Doe je mee? Meld je dan snel aan en reserveer je plek via Eventbrite. Er is plek voor maximaal 35 deelnemers. De avond vindt plaats in het gezellige en kleinschalige theater Fazantan, Smedenstraat 254, Deventer. Inloop vanaf 19.30. Wees alsjeblieft op tijd, na 20.00 uur zijn we niet meer in staat de deur te bemensen en gaat hij dicht.

De avond wordt georganiseerd door de Spiegel – filosofische praktijk Deventer.

Schrijf je in voor de maandelijkse nieuwsbrief om als eerste op de hoogte te zijn.

Eveneens interessant…Zie overig geplande evenementen

De zaal is open en koffie en thee staat klaar vanaf 19.30 uur.

“Er is niets op deze aarde dat meer gewaardeerd wordt dan ware vriendschap.”
Thomas van Aquino, Italiaans filosoof en theoloog (1225 – 1274)

We sturen appjes, liken berichten en feliciteren elkaar in de groepsapp en op socials. Maar wanneer heb jij voor het laatst iemand écht ontmoet? Een vriend in de ogen gekeken, of een kaartje geschreven in plaats van een emoji gestuurd?

Tijdens dit Filosofiecafé onderzoeken we de kunst van vriendschap en verbinding. In een tijd waarin contact vaak digitaal is, maar de behoefte aan nabijheid groeit.

Wat maakt een goede vriend? Hoe onderhoud je relaties als het leven steeds voller wordt? En wat kunnen we leren van filosofen als Aristoteles, Montaigne en Plato?

Verwacht een avond met ruimte voor gesprek en ontmoeting en een vleugje theater. Met humor, diepgang, herkenning of juist nieuwe inzichten. Misschien ook wel vriendschap?

Dit filosofiecafé wordt geleid door Daphne Hendriks.Doe je mee?

Filosofiecafé is voor iedereen die wil filosoferen en durft te denken, ongeacht leeftijd, sociale achtergrond of opleiding. De ware kunst van filosoferen is niet zozeer het geven van je mening, maar eerder het stellen van de juiste vraag en onderzoeken van je eigen aannames.Heb jij dat vermogen of wil je dit (beter) leren? Kom dan naar het filosofiecafé. Doe je mee? Meld je dan snel aan en reserveer je plek via Eventbrite. Er is plek voor maximaal 35 deelnemers. De avond vindt plaats in het gezellige en kleinschalige theater Fazantan, Smedenstraat 254, Deventer. Inloop vanaf 19.30. Wees alsjeblieft op tijd, na 20.00 uur zijn we niet meer in staat de deur te bemensen en gaat hij dicht.

De avond wordt georganiseerd door de Spiegel – filosofische praktijk Deventer.

Schrijf je in voor de maandelijkse nieuwsbrief om als eerste op de hoogte te zijn.

Eveneens interessant…Zie overig geplande evenementen

“Relativiteit is van toepassing op natuurkunde, niet op ethiek”. – Albert Einstein, Duits – Amerikaans natuurkundige(1879 – 1955)

Wat is goed om te doen? Waarom vinden mensen zo vaak iets anders dan jij? En hoe kun je beter navigeren in moreel complexe situaties?

In deze filosofische cursus maak je kennis met vier klassieke denkrichtingen in de ethiek: utilisme, contractdenken, plichtethiek en deugdethiek. Daarnaast verkennen we religieuze, evolutionaire en economische perspectieven. Denkers die in deze cursus onder meer aan de orde komen zijn Bentham en Mill, Rawls, Aristoteles en Kant, Levinas, de Waal, en Hannah Arendt. Elke bijeenkomst onderzoeken we een actueel dilemma: van klimaat tot zorg, van rechtvaardigheid tot verantwoordelijkheid.

Na afloop:

• Kun je actuele kwesties vanuit meerdere morele perspectieven bekijken
• Weet je welke ethische invalshoek jou het meeste aanspreekt
• Heb je geoefend met ‘meerpartijdig’ denken

Opzet en data

• 6 bijeenkomsten van 3 uur (18 contacturen)
• Data:
  28 januari
  11 en 25 februari
  11 en 25 maart
  1 april
• Locatie: Huis de Dennen, Randerstraat 24 in Diepenveen
• Geen voorkennis vereist

De cursus wordt verzorgd door De Spiegel – filosofische praktijk Deventer/Diepenveen, en is onderdeel van een breder aanbod van filosofiecursussen.

Kosten en korting

• Deelname: €275,- (excl. €7,25 servicekosten)
• Kortingsregeling bij gezamenlijke aanmelding:10% per introducé tot maximaal 30%
• Rechtop-couponhouders: 30% korting
• Min. 3, max. 8 deelnemers
• niet doorgaan = geld terug

Aanmelden via Eventbrite of neem contact op voor vragen of kortingsmogelijkheden.

Wil je met meer vertrouwen én nuance nadenken over goed en kwaad? Meld je dan aan voor deze verdiepende cursus ethiek.

Eveneens interessant… Zieoverig geplande evenementen.

“Weten oud te worden is een levenskunst, bij welke de wijsheid op een zware proef gesteld wordt.”
– C.J. Wijnaendts Francken (1863–1944)

Wat betekent het om goed oud te worden? Hoe ga je om met verandering, verlies, vrijheid en tijd? In deze verdiepende gespreksgroep verkennen we onze eigen ervaringen rond ouder worden aan de hand van filosofische teksten uit het boek De kunst van het ouder worden (Dohmen & Baars).

We starten met kennismaken en bespreken de algemene inleiding van het boek. De volgende lessen worden ingevuld aan de hand van teksten naar eigen keuze van de deelnemers. Afhankelijk van het aantal deelnemers, kiest elke deelnemer 2 tot 3 teksten uit bovengenoemd boek en bereidt eigen opmerkingen of vragen voor als startpunt voor het groepsgesprek. Zo ontstaat een gezamenlijke zoektocht, waarin filosofie en persoonlijke beleving hand in hand gaan. Na afloop kun je je eigen ouderwordingsproces in een ruimer, filosofisch perspectief plaatsen.

Opzet en data

• 6 bijeenkomsten van 3 uur (18 contacturen)
• Data:
  3 en 17 februari
  3 en 17 maart
  7 en 21 april
• Locatie: Randerstraat 24 in Diepenveen.
• Boek: De kunst van het ouder worden (5e druk, 2012 – zelf aan te schaffen)
• Geen voorkennis nodig

Kosten en korting

• Deelname: €275,- (excl. €7,25 ticketservicekosten)
• Groepskorting: 10% per introducee (max. 3)
• Rechtop-korting: 30%
• Min. 3, max. 8 deelnemers
• niet doorgaan = geld terug

Meld je nu aan en ga in gesprek over ouder worden met jezelf, anderen én met denkers door de eeuwen heen.

Deze cursus wordt aangeboden door De Spiegel – filosofische praktijk Deventer/Diepenveen, en maakt deel uit van een breder aanbod aan filosofische cursussen.

“Het was iets wat elk kind wist te doen, een directe en volledige verbinding met de wereld onderhouden. Op een of andere manier was je het vergeten toen je opgroeide en moest je het opnieuw leren”. – Carol Shields, Amerikaans schrijfster (1935 – 2003)

In een tijd waarin veel mensen zich eenzaam, opgejaagd, vermoeid of vervreemd voelen, groeit de behoefte aan werkelijke verbinding – met jezelf, met anderen, met de wereld. De filosofiecursus verbindingskunst nodigt je uit om stil te staan bij wat verbinden betekent en hoe je dit vorm kunt geven in je eigen leven. Het is een vernieuwing en bredere filosofische oriëntatie op het oorspronkelijke drieluik ‘burnout en bezieling’, ‘geweldloze en verbindende communicatie’ en ‘kunst van liefhebben’.

De cursus biedt ruimte voor reflectie, uitwisseling van ervaringen en filosofische verdieping. Door middel van gesprekken,oefeningen, beelden en korte teksten onderzoeken we de thema’s:

• In de wereld geworpen (Heidegger) en logica van het eigen gevoel (Cornelis)
• Ziel, verandering en cultuur als drager (Aristoteles en Cornelis)
• Vervreemding, angst, vrees en geweld (Byung Chul Han, Arendt, Gandhi en andere denkers)
• Relatie met jezelf, de ander en de wereld (Buber, Levinas, Merleau-Ponty, Irigaray en andere denkers)
• Liefhebben (Plato, Spinoza, Schopenhauer, Fromm, de Beauvoir, Badiou en andere denkers)
• God en natuur (Aristoteles, Augustinus, Nietzsche, Spinoza, Weil, Zambrano en andere denkers)

Verbindingskunst gaat over de vraag hoe je jezelf in deze turbulente tijd , opbrekend vertrouwen en ogenschijnlijke zinloosheid van veel dingen opnieuw kunt verbinden met jezelf en anderen. We putten uit de filosofie, maar zonder abstractie. De nadruk ligt op het toepassen van inzichten in je eigen leven, in het dagelijkse omgaan met jezelf, de ander en de omringende wereld. Verbindingskunst is geen pasklaar antwoord, maar een oefening in het stellen van wezenlijke vragen. Je bent van harte welkom.

Opbouw van de cursus: de cursus bestaat uit een zestal bijeenkomsten van elk drie uur. (Cursusdata zijn 27 januari, 10 en 24 februari, 10 en 24 maart en 7 april). Elke les is er een centraal thema. Per les worden er oefeningen en extra materiaal aangeboden in de vorm van film en/of tekst voor verdere optionele verdieping.

Voorkennis of niveau: Je kunt deze cursus volgen zonder voorkennis of hoog opleidingsniveau.

Kosten: Deelname kost €275,00, exclusief €7,25 ticketservicekosten. Minimaal 3, maximaal 8 deelnemers. Mocht de cursus onverhoopt niet doorgaan, krijg je de inschrijvingskosten retour. Heb je een vraag, of lukt het niet je ticket via Eventbrite te reserveren? Laat het me weten via het contactformulier!

Kortingsmogelijkheden: Meld je je met twee of meer personen aan dan is er voor de hoofdaanmelder 10% korting voor elke introducee op de cursusprijs. Je kunt maximaal 3 introducees aanmelden waardoor de korting voor de hoofdaanmelder kan oplopen tot 30% van de cursusprijs. Mensen die gebruik mogen maken van de Rechtop coupon krijgen 30% korting op de cursusprijs. Aanmelden voor de cursus met kortingsmogelijk kan door contactop te nemen met de organisator. Je krijgt dan een betalingsverzoek op maat.

Eveneens interessant… Zie overig geplande evenementen.

“Het was iets wat elk kind wist te doen, een directe en volledige verbinding met de wereld onderhouden. Op een of andere manier was je het vergeten toen je opgroeide en moest je het opnieuw leren”. – Carol Shields, Amerikaans schrijfster (1935 – 2003)

In een tijd waarin veel mensen zich eenzaam, opgejaagd, vermoeid of vervreemd voelen, groeit de behoefte aan werkelijke verbinding – met jezelf, met anderen, met de wereld. De filosofiecursus verbindingskunst nodigt je uit om stil te staan bij wat verbinden betekent en hoe je dit vorm kunt geven in je eigen leven. Het is een vernieuwing en bredere filosofische oriëntatie op het oorspronkelijke drieluik ‘burnout en bezieling’, ‘geweldloze en verbindende communicatie’ en ‘kunst van liefhebben’.

De cursus biedt ruimte voor reflectie, uitwisseling van ervaringen en filosofische verdieping. Door middel van gesprekken,oefeningen, beelden en korte teksten onderzoeken we de thema’s:

• In de wereld geworpen (Heidegger) en logica van het eigen gevoel (Cornelis)
• Ziel, verandering en cultuur als drager (Aristoteles en Cornelis)
• Vervreemding, angst, vrees en geweld (Byung Chul Han, Arendt, Gandhi en andere denkers)
• Relatie met jezelf, de ander en de wereld (Buber, Levinas, Merleau-Ponty, Irigaray en andere denkers)
• Liefhebben (Plato, Spinoza, Schopenhauer, Fromm, de Beauvoir, Badiou en andere denkers)
• God en natuur (Aristoteles, Augustinus, Nietzsche, Spinoza, Weil, Zambrano en andere denkers)

Verbindingskunst gaat over de vraag hoe je jezelf in deze turbulente tijd , opbrekend vertrouwen en ogenschijnlijke zinloosheid van veel dingen opnieuw kunt verbinden met jezelf en anderen. We putten uit de filosofie, maar zonder abstractie. De nadruk ligt op het toepassen van inzichten in je eigen leven, in het dagelijkse omgaan met jezelf, de ander en de omringende wereld. Verbindingskunst is geen pasklaar antwoord, maar een oefening in het stellen van wezenlijke vragen. Je bent van harte welkom.

Opbouw van de cursus: de cursus bestaat uit een zestal bijeenkomsten van elk drie uur. (Cursusdata zijn 18 november, 2 en 16 december, 20 januari, 3 en 17 februari). Elke les is er een centraal thema. Per les worden er oefeningen en extra materiaal aangeboden in de vorm van film en/of tekst voor verdere optionele verdieping.

Voorkennis of niveau: Je kunt deze cursus volgen zonder voorkennis of hoog opleidingsniveau.

Kosten: Deelname kost €275,00, exclusief €7,25 ticketservicekosten. Minimaal 3, maximaal 8 deelnemers. Mocht de cursus onverhoopt niet doorgaan, krijg je de inschrijvingskosten retour. Heb je een vraag, of lukt het niet je ticket via Eventbrite te reserveren? Laat het me weten via het contactformulier!

Kortingsmogelijkheden: Meld je je met twee of meer personen aan dan is er voor de hoofdaanmelder 10% korting voor elke introducee op de cursusprijs. Je kunt maximaal 3 introducees aanmelden waardoor de korting voor de hoofdaanmelder kan oplopen tot 30% van de cursusprijs. Mensen die gebruik mogen maken van de Rechtop coupon krijgen 30% korting op de cursusprijs. Aanmelden voor de cursus met kortingsmogelijk kan door contactop te nemen met de organisator. Je krijgt dan een betalingsverzoek op maat.

Eveneens interessant… Zie overig geplande evenementen.

Filosofie van vrijheid, verantwoordelijkheid en betekenis

“Eenzaamheid kunnen doorstaan is een hogere levenskunst. Ze is het meest zalige genot, de luxe van de denker.” – Karl Gutzkow (1811-1878)

Wat houdt deze cursus in?

In deze cursus Moderne Levenskunst verkennen we hoe je vorm kunt geven aan een goed leven in een wereld zonder vaste zekerheden. We laten ons daarbij inspireren door het existentialisme en de fenomenologie – stromingen die centraal staan in de moderne westerse filosofie. Denk aan denkers als:

• Søren Kierkegaard & Friedrich Nietzsche
• Edmund Husserl & Martin Heidegger
• Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir & Albert Camus
• Michel Foucault, Martha Nussbaum & Wilhelm Schmid

Deze cursus is ook een toegankelijke introductie in de moderne filosofie van de 19e, 20e en 21e eeuw.

Waarom deze cursus?

Levenskunst draait om de vraag: “Hoe leef ik goed, te midden van alles wat mij overkomt?”

In een wereld waarin traditionele antwoorden (geloof, politiek, cultuur) niet altijd meer toereikend zijn, vraagt levenskunst om eigen reflectie, moed en verantwoordelijkheid. Deze cursus biedt geen pasklare oplossingen, maar een filosofische ruimte om samen na te denken over wat het betekent om een betekenisvol leven te leiden.

Cursusopbouw

• Aantal bijeenkomsten: 6 (18 contacturen)
• Duur per bijeenkomst: 3 uur
• Data:
  17 november,
  1 en 15 december,
  2 en 16 februari
• Inhalen mogelijk: Kun je er bij de eerste bijeenkomst niet bij zijn? Geen probleem – je kunt bij de tweede bijeenkomst alsnog instromen en ontvangt het lesmateriaal van les 1 vooraf.

Elke bijeenkomst behandelen we een of meerdere filosofen en plaatsen we hun ideeën in hun maatschappelijke context. Je krijgt leesmateriaal én praktische oefeningen mee om de filosofie te vertalen naar je eigen leven.

Voor wie?

• Geen voorkennis vereist
• Geen specifiek opleidingsniveau nodig
• De cursus is los te volgen, maar sluit goed aan op de eerdere cursus Klassieke Levenskunst.

Kosten & korting

• Prijs: €275,-
• Ticketservicekosten: €7,25
• Deelname: min. 3, max. 8 deelnemers
• Niet doorgaan = geld terug

Korting:

• Groepskorting: Neem je 1 of meer introducees mee? Dan krijg jij 10% korting per persoon (max. 30% bij 3 introducees).
• Rechtop-korting: 30% korting voor deelnemers met een Rechtop-coupon.

Aanmelden met korting? Neem contact op via het contactformulier.

Praktisch

• Locatie: Huis de Dennen, Randerstraat 24 in Diepenveen
• Eten vooraf? Kijk voor een betaalbare maaltijd bij het nabijgelegen Hof van Salland in Diepenveen.

Aanmelden & Info

👉 Meld je op tijd aan via Eventbrite!
Problemen met aanmelden of vragen? Neem contact op via het contactformulier.

Ook interessant…

De Spiegel biedt meer filosofiecursussen, zoals het drieluik Levenskunst (klassiek, modern, en De kunst van ouder worden). Bekijk het volledige aanbod hier.

Laat je inspireren door filosofen die de mens zien als schepper van zijn eigen betekenis – juist in tijden van onzekerheid.
Durf te denken. En vooral: durf te leven.

Eveneens interessant… Zie overig geplande evenementen.

“Weten oud te worden is een levenskunst, bij welke de wijsheid op een zware proef gesteld wordt.”
– C.J. Wijnaendts Francken (1863–1944)

Wat betekent het om goed oud te worden? Hoe ga je om met verandering, verlies, vrijheid en tijd? In deze verdiepende gespreksgroep verkennen we onze eigen ervaringen rond ouder worden aan de hand van filosofische teksten uit het boek De kunst van het ouder worden (Dohmen & Baars).

We starten met kennismaken en bespreken de algemene inleiding van het boek. De volgende lessen worden ingevuld aan de hand van teksten naar eigen keuze van de deelnemers. Afhankelijk van het aantal deelnemers, kiest elke deelnemer 2 tot 3 teksten uit bovengenoemd boek en bereidt eigen opmerkingen of vragen voor als startpunt voor het groepsgesprek. Zo ontstaat een gezamenlijke zoektocht, waarin filosofie en persoonlijke beleving hand in hand gaan. Na afloop kun je je eigen ouderwordingsproces in een ruimer, filosofisch perspectief plaatsen.

Opzet en data

6 bijeenkomsten van 3 uur (18 contacturen)

Data: dinsdagen 11 en 25 november,
9 december
13 en 27 januari
10 februari.

Locatie: Randerstraat 24 in Diepenveen

Boek: De kunst van het ouder worden (5e druk, 2012 – zelf aan te schaffen)

Geen voorkennis nodig

Kosten en korting

• Deelname: €275,- (excl. €7,25 ticketservicekosten)
• Groepskorting: 10% per introducee (max. 3)
• Rechtop-korting: 30%
• Min. 3, max. 8 deelnemers
• niet doorgaan = geld terug.

Meld je nu aan en ga in gesprek over ouder worden met jezelf, anderen én met denkers door de eeuwen heen.

Deze cursus wordt aangeboden door De Spiegel – filosofische praktijk Deventer/Diepenveen, en maakt deel uit van een breder aanbod aan filosofische cursussen.

“Relativiteit is van toepassing op natuurkunde, niet op ethiek”. – Albert Einstein, Duits – Amerikaans natuurkundige(1879 – 1955)

Wat is goed om te doen? Waarom vinden mensen zo vaak iets anders dan jij? En hoe kun je beter navigeren in moreel complexe situaties?

In deze filosofische cursus maak je kennis met vier klassieke denkrichtingen in de ethiek: utilisme, contractdenken, plichtethiek en deugdethiek. Daarnaast verkennen we religieuze, evolutionaire en economische perspectieven. Denkers die in deze cursus onder meer aan de orde komen zijn Bentham en Mill, Rawls, Aristoteles en Kant, Levinas, de Waal, en Hannah Arendt. Elke bijeenkomst onderzoeken we een actueel dilemma: van klimaat tot zorg, van rechtvaardigheid tot verantwoordelijkheid.

Na afloop:

• Kun je actuele kwesties vanuit meerdere morele perspectieven bekijken
• Weet je welke ethische invalshoek jou het meeste aanspreekt
• Heb je geoefend met ‘meerpartijdig’ denken

Opzet en data

• 6 bijeenkomsten van 3 uur (18 contacturen)
• Data: 12 en 26 november
  10 december
  14 en 28 januari
  11 februari
• Locatie: Huis de Dennen, Randerstraat 24 in Diepenveen
• Geen voorkennis vereist

De cursus wordt verzorgd door De Spiegel – filosofische praktijk Deventer/Diepenveen, en is onderdeel van een breder aanbod van filosofiecursussen.

Kosten en korting

• Deelname: €275,- (excl. €7,25 servicekosten)
• Kortingsregeling bij gezamenlijke aanmelding:10% per introducé tot maximaal 30%
• Rechtop-couponhouders: 30% korting
• Min. 3, max. 8 deelnemers
• niet doorgaan = geld terug

Aanmelden via Eventbrite of neem contact op voor vragen of kortingsmogelijkheden.

Wil je met meer vertrouwen én nuance nadenken over goed en kwaad? Meld je dan aan voor deze verdiepende cursus ethiek.

Eveneens interessant… Zieoverig geplande evenementen.